Pestilin Ardındaki Bir Ömürlük Emek: “Beş Yaşından Beri Bu İşin İçindeyim.

Depremin ardından memleketini terk etmeyen 55 yaşındaki Fatma Yaprak, annesinden öğrendiği geleneksel pestil üretimini sürdürüyor. Artan maliyetler ve vatandaşın alım gücündeki düşüş nedeniyle üretim ve satışların gerilediğini belirten Yaprak, geçen yıl 7 ton olan üretimin bu yıl 1,5 tona kadar düştüğünü söyledi.

  Malatya’nın Yeşilyurt ilçesine bağlı Tecde Mahallesi’nde yaşayan 55 yaşındaki üç çocuk annesi Fatma Yaprak, çocukluk yıllarında annesinden öğrendiği geleneksel pestil üretimini yarım asrı aşkın süredir sürdürüyor. Mahallede “Fatoş” olarak tanınan Yaprak, yıllardır emek verdiği üretim geleneğini, 6 Şubat depremlerinin ardından yaşanan tüm zorluklara rağmen devam ettiriyor.

Pestil serme işini annesinden öğrendiğini anlatan Yaprak, mesleğe ne zaman başladığını şu sözlerle ifade etti:

“beş yaşımdan beri pestil seriyorum diyeyim. Annem bu mesleği yapıyordu.”

Üretim 7 tondan 1,5 tona geriledi

Geleneksel yöntemlerle üretim yapan Yaprak, son dönemde sektörde yaşanan daralmanın üretim miktarlarına da yansıdığını söyledi. Geçen yıl yaklaşık 7 ton pestil ürettiklerini belirten Yaprak, bu yıl ise üretimin henüz 1,5 ton seviyesinde kaldığını kaydetti.

Yaprak, üretimdeki düşüşü şöyle anlattı:

“Geçen sene 7 ton yapmıştık. Bu sene şu ana kadar 1,5 ton yaptım. Bunun 1 tonu yaş tuttu, 500 kilogramı da kuru tuttu. Şimdi kuru tut yapıyoruz.”

Üretimlerinin normal şartlarda önemli bölümünü kuru tutun oluşturduğunu belirten Yaprak, mevsimsel koşulların ve üretim sürecinin de miktarlar üzerinde etkili olduğunu dile getirdi.

“Yaş tut daha zahmetli”

Geleneksel pestil üretiminin yoğun emek gerektirdiğini vurgulayan Yaprak, özellikle yaş tut üretiminin daha zahmetli olduğunu söyledi.

Yaprak, üretim sürecini şöyle anlattı:

“Yaş tut daha zor. Gidip sallıyorsun, getiriyorsun. Ondan sonra onu sıkıp tekrar kaynatıyorsun. Pekmez pestili daha kolay. Biz pekmez pestilini yaşlı pekmezinden yapıyoruz.”

Yaprak, geleneksel üretim yöntemlerini mümkün olduğunca koruyarak hem ailesinin geçimine katkı sağlamaya hem de annesinden devraldığı üretim kültürünü yaşatmaya çalıştığını ifade etti.

Alım gücündeki düşüş satışları da vurdu

Üreticilerin son dönemde karşı karşıya kaldığı en önemli sorunlardan birinin vatandaşların alım gücündeki düşüş olduğunu belirten Yaprak, yüksek fiyatların talebi olumsuz etkilediğini söyledi.

Pestilin piyasada kilogramının 900 ila 1000 liraya kadar çıkabildiğini belirten Yaprak, müşterilerin bütçesini gözeterek kendi ürünlerini daha düşük fiyatlardan satışa sunduklarını ifade etti.

“Alım gücü olmadığından dolayı fiyatları düşürdük. Bugün bir çerezciye gitseniz 1 kilo pestil 900, 1000 lira. Biz 500 liraya, toptan 400 liraya, perakende 500 liraya veriyoruz.”

Talepteki daralmanın üreticiden tüccara kadar zincirin tamamını etkilediğini anlatan Yaprak, geçmiş yıllardaki satış hacimlerinin artık yakalanamadığını söyledi.

“Eskiden 50 koli alan şimdi 15-20 koli zor alıyor. Tüccarlarda da alım gücü yok.”

Deprem sonrası Malatya’yı terk etmedi

6 Şubat depremlerinin ardından Malatya’dan ayrılmadıklarını belirten Yaprak, yaşadıkları tüm zorluklara rağmen üretime devam ettiklerini söyledi.

Yıllardır birlikte çalıştıkları işçiler ve komşularıyla aralarında güçlü bir bağ bulunduğunu ifade eden Yaprak, Malatya’ya olan bağlılığını şu sözlerle dile getirdi:

“Biz hiç gitmedik. İşçilerimizle, komşularımızla anne-evlat ilişkisi gibi bir bağımız var. Malatya’mızı da seviyoruz, terk etmedik.”

Kentte hayatın zaman içerisinde yeniden normale döneceğine inandığını belirten Yaprak, Malatya’nın geleceği konusunda umutlu olduğunu söyledi.

“İnşallah düzelecek. 20-30 yıl diyorlardı ama yine de erken düzeliyor.”

Büyük işletme hayalinden önce ailesinin geleceği geliyor

Pestil üretimini daha büyük bir işletmeye dönüştürme hayali olup olmadığı sorulan Yaprak, önceliğinin ailesinin geleceğini güvence altına almak olduğunu söyledi.

Yaprak, hayallerini şöyle anlattı:

“Herkesin illaki bir hayali vardır. Bizim de var ama öyle çok büyük şeylerimiz yok. Bir evim olsun, bir arabam olsun, çocuklarımın evi ve arabası olsun, yeter.”

Yarım asrı aşkın süredir sürdürdüğü üretimle geleneksel pestil kültürünün yaşatılmasına katkı sağlayan Yaprak, yaş tut, kuru tut ve köprük pestil çeşitlerini müşterilerinin beğenisine sunuyor.

“Yiyenler mutlu olsun”

Üretimlerini Tecde Mahallesi’ndeki adresinde sürdüren Yaprak, geleneksel pestil çeşitlerini denemek isteyen vatandaşları üretim noktasına davet etti.

Yaprak, çağrısını şu sözlerle tamamladı:

“Buyursunlar. Yiyenler mutlu olsun, sağlıkla inşallah.”